‘Üç Kutsal Çeşme’

‘Su’ olmazsa olmazımız insanlık için, şehirler onun yanında kurulmuş, tarım yaşam onsuz olmuyor. Doğal kaynak sularına Tanrı betimlemeleri işleyerek ve yüceltmiş, kutsamışız onları. Dünyamızın bilinen en eski ‘Pınarlarından’ biri Beyşehir gölü yakınındaki ‘Eflatun Pınar’.  Doğanın verdiği erozyonla aşınmış olsalar da heykeller ile süslenmiş anıtsal kaynak, üç bin yıldır kesintisiz akmaya devam eden nadir yerlerden birisi. Gerçek adının ne olduğunu ancak arkeolojik kazılardan, tabletlerden öğreneceğiz önümüzdeki yıllarda. Adına Eflatun demişler ama bunun Filozof Eflatun’la ilgisi yok. Belki de Tuz gölünde olduğu gibi akşam gün batımına doğru buharlaşan florlu suların havada oluşturduğu tatlı mor pembe renklerden almış olma olasılığı araştırmacıların konusu.

Ülkemizin kesintisiz akan bir başka kaynak suyu da Burdur yakınındaki Ağlasun’da, antik kent ‘Sagallasos’un Hadrian Çeşmesi.

Tanrıların bize sunduğu ‘Kutsal Pınar’ olarak kabul edilen bu çeşmelere   Nymphaeum adını veriyorlar. Görünen heykellerin orijinalleri Burdur Müzesinde, yolunuz düşerse önce bu güzel müzeyi görmekte yarar var.  Ülkemizdeki sayılı Unesco Kültür Miraslarından birisi Sagallasos, bozulmadan ‘çalınmadan’ korunmuş olduğu için belki de.

Bugün size, son olarak ‘sahipsiz kent’ Kaunos’ın Nymphaeum’unu tanıtmak istiyorum. Aşağıya aldığım fotoğrafta bu antik şehrin ‘Kutsal Pınar’ının restore edilmiş halini görüyorsunuz.

Alttaki resim ise çok yıllar öncesine ait orijinal yapının fotoğrafı. Öne dikilen iki mermer sütunun kaideleri de yok.

Gariplikler bununla da bitmiyor. Bu tür yapılar doğrudan suyun geldiği arka zeminle birleşirken Kaunos’da yapının arkasına geçtiğinizde, aşağıdaki durumla karşılaşıyorsunuz.

 ‘Kutsal Pınar’ plastik borulardan gelen su ile besleniyor ve eski Sur duvarları ile arasında boşluk var.

‘Nymphaeum’ yapısının duvarları ise ‘sızdırmaz’ değil, yan duvar taşlarının arasında boşluk bırakılmış.

Su ve su mühendisliğini çok iyi bilen o dönemin insanları böyle bir yanılgıya nasıl düştüler, yoksa bu yapı bir ‘Kutsal Pınar’ değil mi?

Geçtiğimiz yıllarda Kaunos Kazılarının Ellinci yılı bir törenle kutlandı. Ortada gerçek ‘Kaunos’lulara ait ne var derseniz? Kazı alanları dışında iki ‘Özel’ yer. Onları da size bir başka yazımda anlatmaya çalışacağım.

Sağlıklı ve güzel ‘Pınarlarımız’ dileklerimle.

M.  Meran  Pakel

Dalyan, 08.08.2023

307  ( 28/23 )