Bir Düzeltme ve Bir Başka Anıt Hikayesi…

En üstte gördüğünüz amblem  American Instutute of Architects, kısaca AIA nın sembolu. 1857 yılında om üç kişi tarafından kurulan ilk Mimarlık örgütü. Altta gördüğünüz sevimli baykuş ise  ‘Arceological İnstitue of America’ kısaca onun da adı AIA. Yayınlamış olduğum ‘Bir Anıt, bir antik şehir, bir bina’ hikayesinde  Lincoln anıtının Mimarı olan  Henry Bacon,  AIA dan aldığı Altın madalya ödülü bir Mimarlık  ödülü, Arkeoloji değil, bu düzeltmeyi yapan Sevgili ekonomist Halil Tokel’e özellikle teşekkür etmek isterim.  ( Oysa aldığı ödülün üzerinde bu açıkça yazılıydı )  Aklımız Arkeolojide olunca onu da bu guruba üç kuruşluk bilgimizle, istemeden aldık, özürlerimizle.

Bu hatamızı düzeltmek için size bir başka anıtın hikâyesini yazmak zorundayız.  1900 yıllarının başlarında İngiliz imparatorluğu altın çağlarını yaşarken Kraliçe Viktorya adına, bir anıt yapılması kararlaştırılır.  Anıtın ilk maketini, heykeltıraş Sir Thomas Brock hazırlar.  Kaba bir hesaplama ile 200 000 İngiliz Sterlinine yapılabileceği düşünülmektedir.  Öncelikle Birleşik krallık dominyonları bu anıt için para gönderirler, enteresandır ki Afrika kabileleri özellikle, Batı Afrika ülkeleri para yerine eşya gönderirler, satılarak paraya çevrilmesi için. Sonuçta beklenenden çok daha fazla bir fon oluşur. Bütün bu para projenin başına getirilen Mimara teslim edilir, o da bu parayı bizim deyimimizle har vurup harman savurur. Hayır,  o bu parayı öyle dikkatle harcar ki, sonunda artan para ile Buckingan Sarayının tüm ön fasadını  da yeniler, artan para ile bir başka anıtsal yapı daha yapar.

Saraydan St James Park yönüne bakış

Yolunuz Londra’ya düşerse bu saraya ve anıta kendisine emanet edilen parayı ne kadar dikkatle kullanan mimarın eserine bir de bu gözle bakın.  Halkların parasının, hazineden daha güzel eserler verebileceğinin en güzel örneğidir. Peki kim bu mimar derseniz, o hiç Amerika’ya gitmemesine karşın  Amerika’da kurulan  AIA ( Amerikan Mimarlar Enstitüsünün – umarım bu sefer doğrudur – ) ilk altın plaketi ile onurlandırlıan kişidir. Adı Sir Aston Webb.

M Meran Pakel

Dalyan, 01.08.2020

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s