Yanık Ülke ve bir Prospektör

Yukarıda gördüğünüz sönmüş volkan resmi, ülkemizde çekilmiş, Kula’da. Strabon bu bögeyi gezerken  buraya bir de isim takmış. ‘Yanık Ülke’ adını verdiği bu yöre de irili ufaklı sönmüş volkanlar bulunuyor. Aynı zamanda benim annemin doğduğu yer.  Bugün size anlatacağım olayın kahramanı bir prospektör.  Adı Mustafa Çelik. Aylar önce Kanadalı bayan bir prospektörü anlatmıştım, şimdi sıra ülkemizde. Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü kurulduğu 1935 yılında kadrosunu maden arayıcılarla takviye etmişti. Dağ bayır demeden gezen bu fedakâr insanlar geleceğin madenlerinin ilk arayıcıları olmuştu. Mustafa Çelik 70 li yılların sonunda görevli olduğu Salihli Kula havzasında köylülerin getirdiği bir taşta bir fosil izi gördü.  Bu bir ayak iziydi.  Yöreye gitti ve anında Genel Müdürlüğü bilgilendirdi. Olay hızla gelişti, ekip kuruldu.

Ayak izlerinin ilk bulunduğu günlerde çalışmalar sırasında F Ozansoy’un çektiği fotoğraflardan birisi

Çakallar adı verilen volkan konisinin beş buçuk metre kalınlığındaki tüflerin altında ayak izleri bulundu. İzler yürüyen ilkel iki insana ve bir hayvana aitti. Bölgede inceleme yapan paleantolog Fikret Ozansoy izlerin 250 000 senelik olduğunu söyleyince kıyamet koptu.  Jeolojik yaş hesaplaması ile belirlediği bu  izler Anadolu’da ilkel insanların yaşadığının önünü açacak önemli bir gelişmeydi. Aşağıya normal bir insanın ayak izi ile bulunan primatın ayak izini alıyorum.

Sonuç ne oldu derseniz, Mustafa Çelik gibi duyarlı yöre halkı bu bölgeye sahip çıktılar, şu anda koruma altında jeolojik park alanı konumunda. Ayak izlerinin bir kısmı buna rağmen önceden kaçırıldı, büyük bir kısmı da MTA Müzesinde Ankara’da.  Yaşlarına gelince bir tartışma başlatıldı ve önce ülkemizin saygın bir gezi dergisi yaşının 2000  civarında olduğunu yazdı, tekzip gönderdim. Daha sonra yabancı uzmanlar tartışmalı radyometrik ölçümlerle yaşını 3900 olarak belirlediler. Anlaşılan bu topraklarda ilkel insanların olmasını kabullenemediler.. Bu tartışma ancak yeni Mustafa Çelik gibi  duyarlı insanların yeni izleri bulması ve volkanın yaşının belirlenmesiyle sonlanacak gibi gözüküyor. Yolunuz Kula’ya düşerse diye yazıyorum..

M. Meran Pakel

Dalyan, 03.09.2020

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s