Bir Kuartet ve bir Plak…

Yukarıda fotoğrafını gördüğünüz yer Amerika’da California eyaletinde Concord kasabasının bir parçası. Kahramanımız David işte bu topraklarda doğdu. Babası hayvancılıkla uğraşıyordu, geniş bir arazisi vardı.  Doğal olarak oğlunun da, kendi işine uygun bir meslek seçmesini istiyordu. Annesi çok iyi müzik eğitimi almıştı, aile bütçesine katkı olması için piyano dersleri veriyordu. Oğlu David Warren’e de ders vermeğe başladı ancak oğlunun bir sorunu vardı, gözleri iyi görmüyordu ve annesi bunun farkında değildi. Küçük David buna karşın notaları görüyormuş gibi çalıyordu, o doğuştan bir ‘müzik kulağına’ sahipti.

Babasının isteği ile Veteriner olmak için okula başladı. Öğretmenleri bu işi yapamayacağına karar vererek onu ilk sene sonunda konservatuara gitmesi için ikna ettiler. Konservatuardan tek bir şartla mezun ettiler, hiç kimseye ders vermeyecekti. Onun nota bilgisinin yetersiz olduğu görüşündeydiler. Yirmiiki yaşında mezun olduğu zaman yıl 1942 olmuş ve  Avrupa kan gölüne dönmüştü. Orduya yazıldı ve Orada ileride gurubun bir parçası olacak olan Paul ile tanıştı. İlk başarısını da orduda verdiği bir konserde elde etti. 

Savaş sonrası hayatını değiştiren iki olay oldu. 1951 yılında Hawaii’de sörf yaparken kötü bir şekilde düştü. Omurgasında kırıklar oldu, ölümden döndü, artık elleri eski esnekliğini kaybetmiş ve bitmeyen bir acı bedenini sarmıştı. Tekrar hayata tutunmasını sağlayan tanıştığı ve ders aldığı Fransız besteci ve müzik adamı Darius Milhaud oldu. Onu yüreklendirdi ve artık ‘Jazz’ müziği yapması için inandırdı. Asker arkadaşı Paul’u de yanına alarak kendi gurubunu kurdu. İşte ‘Dave Brubeck Dörtlüsü’ caza böyle başladı.

Dave Brubeck, Paul Desmond Joe Merello ve Eugene Wright

1958 yılında Amerikan Hükümeti, ‘Soğuk savaş’  için ‘Müzik Elçileri’ göndermeye karar verdiğinde Brubeck dörtlüsü  görevlendirildi. İlk durakları Polonya oldu. Bu konserlerden bazı fotoğrafları aşağıya alıyorum.

İkinci durakları neresi diye sorarsanız, ülkemize İstanbul’a geldiler. Üç sene önce açılmış olan Hilton otelinin salonunda verilen konser, seyircinin coşkusundan öte, farklı müzik anlayışı olan kültür, Brubeck dörtlüsünün ilgisini çekti.

Nisan 1958 Hayat Mecmuasından alınmıştır

Seylan, İran, Irak gezisinin sonunda döndüklerinde 1959 yılının yazında aşağıda gördüğünüz kırkbeş devirli plağı yayınladılar. Plağın bir yüzünde ‘Take Five’ diğer yüzünde ise ‘Blue Rondo A la Turc’ vardı.

Plak inanılması güç bir rakama ulaştı, bir milyon adet satılmıştı. Efsane Caz klasiği ‘Take Five’  o güne kadar gurubun çalmadığı bir düzende 5/4 olarak bestelenmişti. Bu müziğin vatanı ise ülkemizdi ve ‘Türk Aksağı’ adı verilen aksak ritimle Saksafon sanatçısı Paul Desmont tarafından bestelenmişti.

Yıllar önce okuduğum bir kitapta, yanılmıyorsam, bir bayan yazarımız bu olayı şöyle yazmıştı. ‘Istanbul konserleri sonrasında bir gece kulübünde çalan Sünger Selim ( Çok içtiği için sünger deniyordu )  Paul ile tanışır. Ona bir parçasını çalar. İşte Take Five’ın esin kaynağı budur.” Yıllar geçtiği için hangi kitapta okuduğumu hatırlamıyorum, ancak öyle veya böyle Paul Desmont onu unutulmayacak hale getirendir.

1958 yılında çıktıkları bu turneyi Dave’in eşi Iola, ki kendisi de caz müziği söz yazarıydı, bir müzikal haline getirdi. ‘Gerçek Elçiler’ adını verdiği oyun sergilendi.

Bu turne için guruba katılan Bas Eugene Wright hiç müzik eğitimi almamış tamamen kulaktan kendini yetiştirmişti. Siyah beyaz ayrımına şiddetle karşı olan Dave, Eugenie’yi hiçbir zaman yalnız bırakmadı hep yanında oldu.

Dave Brubeck, çok yönlüydü, radyo programları yaptı, ayrıca aşağıya aldığım filimin bütün müzikleri onun tarafından bestelendi.

Dave’in altı çocuğundan dördü müzisyen oldu. Ünlü bir caz bestecisi ve eğitmeni olan en büyük oğluna kimin adını vermişti derseniz. Hocasının, ‘Darius’un adını verdi.

Amerika Birleşik Devletlerinde Resmi olmasa da Mayıs ayının dördüncü günü ‘Take Five’ günü olarak kutlanır. 5/4 ritimine uygun olarak.

Aralık ayının altıncı günü David Warren Brubeck’in doğum günü, belki onun için ‘Take Five’ dinlersiniz diye yazmak istedim.

M.  Meran  Pakel

Dalyan, 02.12.2021

215 (37/21)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s